Verslag van een medische expeditie in de Himalaya

Tekst: Mireille Baart (8-6-2003)

Toen ik tijdens de bijeenkomst van Medex vorig jaar juli had gehoord dat ik tijdens de volgende expeditie van Medex onderzoek kon doen voor mijn afstudeervak aan de Wageningen Universiteit, begon ik mij voor te bereiden op het onderzoek en de expeditie. Ook besteedde ik heel veel tijd aan het zoeken van sponsors, want de expeditie kostte erg veel geld en de universiteit kon niets vergoeden. Ik was dolblij toen ik uiteindelijk te horen kreeg dat het Vogtschmidt's Outdoor Center in Veenendaal en The North Face wel bereid waren om een deel van mijn uitrusting te sponsoren.

In januari ging ik naar Londen om daar op zeeniveau metingen te verrichten waarmee de metingen op grote hoogte vergeleken kunnen worden. Ik trof alle voorbereidingen voor het onderzoek en de expeditie, hoewel het tot een paar weken voor vertrek niet zeker was of de expeditie wel door kon gaan. Maoïsten zorgden al lange tijd voor opschudding in Nepal en tot begin 2003 leek dit niet minder te worden. In januari werd een staakt-het-vuren afgekondigd in Kathmandu, maar het was allemaal erg onduidelijk voor hoe lang dat zou gelden. Naast alle onzekerheid van Maoïstactiviteit kwam hier ook nog eens bij dat begin maart de Golfoorlog uitbrak in Irak. Maar ondanks alles werd besloten om de expeditie toch door te laten gaan. Omdat er nog wel veel Maoïstactiviteit werd verwacht in de buurt van de Makalu, was besloten om ons basiskamp niet op te zetten bij het Makalu base camp, zoals aanvankelijk de bedoeling was, maar bij het Chamlang base camp.

Eindelijk was het dan zo ver. Op 21 maart vertrok ik naar Nepal. Na een reis van bijna 24 uur landde ik Op Tribhuvan International Airport in Kathmandu. Ik verbleef twee dagen in Kathmandu voor de laatste voorbereidingen voor het onderzoek en op 25 maart vloog ik met mijn trekkinggroep naar Tumlingtar (ca 500m) in de Arun vallei, waar de trekking naar het basiskamp zou beginnen. In totaal waren er 57 expeditiedeelnemers, die in vijf groepen van 10-13 personen naar het basiskamp trokken. Zelf zat ik in groep 3. Met elke groep gingen een sirdar, een paar sherpa's, een man of tien kookstaf en een stuk of vijftig dragers mee, dus in totaal waren we met meer dan 350 man.

De eerste tien dagen trokken we door het laaggebergte en kwamen we niet hoger dan 3500m. We trokken door de Arun vallei en daarna liepen we via passen en door verschillende kleine valleien naar de Hinku vallei. We kwamen hier veel landbouw tegen en we passeerden talloze kleine nederzettingen. In veel nederzettingen wapperde de Maoïst vlag, en in de nederzetting Bung werden we tegengehouden door Maoïsten. Maar gelukkig lieten ze ons passeren nadat we hen flink wat geld hadden gegeven.

Na ruim een week kwamen we in de Hinku vallei. Hier lieten we de boomgrens achter ons en trokken we naar grotere hoogten om uiteindelijk via de Mera La (5413m) in de Hongu vallei te komen, waar ons basiskamp opgezet zou worden. Op weg naar de Mera La werd ik door Simon en Sally Currin, die Medex in 1992 hebben opgericht, gevraagd om mee te gaan met de eerste toppoging van Medex naar de Mera Peak (6476m). Dat wilde ik maar al te graag en de volgende dag ging ik naar Mera base camp, 100m onder de Mera La. Een dag later vertrokken we met acht man naar Mera high camp. Toen we daar goed en wel waren aangekomen, kwam een zeer hevige sneeuwstorm opzetten. Tegen de avond was de storm nog beslist niet minder geworden en we vreesden dat we hier de volgende dag noodgedwongen vast zouden zitten. Maar na middernacht was de storm gaan liggen en konden we dus toch een toppoging gaan doen. Om 10.00 uur de volgende dag bereikten we met zes man de top. Vanaf de top hadden we een prachtig uitzicht op hoge Himalaya toppen; de Everest, Lhotse, Makalu en Kangchenjunga waren heel duidelijk te zien. We genoten korte tijd van het uitzicht en daarna daalden we weer helemaal af naar 4700m, naar het laatste kamp voor ons onderzoeksbasiskamp. De volgende dag kwamen we, na een trekking van drie weken, aan in ons basiskamp op 5000m, aan de voet van Chamlang.

Ik bracht een week door in het basiskamp om onderzoek te doen. Voor mijn onderzoek heb ik in het basiskamp ECG-opnamen gemaakt bij mijn proefpersonen. Na de zomer zal ik in Londen aan de hand van deze ECG-opnamen de heart rate variability gaan analyseren en het project afronden.

Naast het verrichten van onderzoek voor mijn eigen project was ik ook proefpersoon voor de overige onderzoeksprojecten. Naast mijn project waren er nog twaalf andere onderzoeksprojecten. In deze projecten werd onderzoek gedaan naar bloedcirculatie, ademhaling en zuurstofafgifte, gezichtsvermogen en bloedingen in het netvlies, lichaamssamenstelling, cognitie en verschijnselen van hoogteziekte. Verder noteerden we gedurende de hele expeditie elke dag onze hartslag, zuurstofspanning en de zogenaamde "hoogteziekte score".

Op tweede paasdag begon ik aan de trekking terug naar Lukla. Ik had het geluk dat ik met groep 2 via de Amphu Laptse La (5845m) terug kon. Via deze pas kwamen we uit op de beroemde, toeristische trekking door de Khumbu vallei naar het Everest base camp. We passeerden de pas sneller dan verwacht en daardoor hadden we twee extra dagen om naar Kala Patthar (5545m), vlakbij het Everest base camp, te gaan. Vanaf Kala Patthar zagen we de zonsopgang achter de Everest en we hadden hiervandaan een prachtig uitzicht op de Khumbu ijsval, het Dal der Stilte en de Zuidcol. In drie dagen liepen we daarna terug naar Lukla (2800m). De Khumbu vallei is heel verschillend van het gebied waar we op de heenweg doorheen trokken. Op de heenweg kwamen we geen andere trekkers tegen, maar de Khumbu vallei is erg toeristisch. De mensen leven hier van het toerisme, en overal staan stenen lodges. Je komt er vrijwel geen landbouw tegen. Op de heenweg daarentegen, waren de huizen van bamboe gemaakt en kwam je overal landbouw tegen.

Op 28 april kwamen we in Lukla aan. De andere groepen waren hier ook en 's avonds was er een groot feest. De volgende dag vlogen we allemaal uit Lukla terug naar Kathmandu. Ik bracht nog drie dagen door in Kathmandu om wat tempels te bekijken en souvenirs te kopen. Op 3 mei landde ik weer op Schiphol.