EHBBO

Tekst & foto's: Menno Boermans. Zie ook: de fotoserie met 28 foto's.

Het adekwaat verlenen van eerste hulp bij ongelukken in de bergen leer je pas echt goed in de praktijk. Met die uitgangsstelling volgden in juni/juli 2008 twintig Nederlandse bergsporters de praktijkcursus 'Alpiene bergredding en EHBBO', die ik namens het Alpine Rescue Center in Zermatt organiseerde. Paramedic Uwe Brolle, onder meer werkzaam in het Inselspital van Bern, bracht aan de hand van nagespeelde situaties de deelnemers bij hoe ze collega bergsporters in nood daadkrachtig kunnen helpen.

Een greep uit de behandelde onderwerpen: bewusteloosheid, ademhalingsproblemen, circulatiestoornissen, botbreuken, wonden, hersenletsel, onderkoeling, hoogteziekte, en groepspsychologie. De slachtoffers waren toneelspelers, die zo realistisch speelden dat enkele deelnemers soms vergaten dat het om een oefening ging. Open botbreuken, afgerukte vingers en bijvoorbeeld bloedige hoofdwonden werden met schmink en klei heel 'echt' opgemaakt. Maar ook de minder goed zichtbare medische problemen, zoals een hersenbloeding of epilepsie aanval werden natuurgetrouw in scene gezet. "De slachtoffers verdienen echt een Oscar", aldus cursist Bert Jan Beneker. Ook werd uitgelegd hoe je met beperkte middelen (alleen een mitella bijvoorbeeld) een slachtoffer kan transporteren en hoe je ledematen kan spalken. Deze vaardigheden kwamen zeer goed van pas tijdens de avondoefening. De groep werd erop uitgestuurd om twee vermiste bergwandelaars te zoeken, eerste hulp te verlenen en in de schemering naar beneden te transporteren.

Op zaterdag stond de 'technische' kant van een bergredding op het programma. Twee reddingsspecialisten (onder wie legende Bruno Jelk) lieten zien hoe slachtoffers gered kunnen worden uit een steile rotswand. Uiteraard mochten de deelnemers ook zelf aan de slag met de takeltechnieken. Daarna werd geoefend hoe je veilig kan werken met een helikopter. Zwevend in- en uitstappen in steil terrein is best lastig, en een optimale samenwerking met de piloot is een vereiste om ongelukken te voorkomen. Soms draaien de wieken maar een halve meter boven de grond! De deelnemers waren allen verbaasd over hoe weinig ruimte een heli eigenlijk nodig heeft om te kunnen landen. "De oefeningen met het werken met de helikopter is zeer realistisch en bruikbaar in het geval dat je in een echt noodgeval van een helikopterredding gebruik moet maken", aldus Jan Koppen. Daarna volgde het meest spectaculaire onderdeel: het vliegen aan de longline. Honderden meters boven de grond zweefden de Nederlanders vanuit de bergen richting de helibasis van Air Zermatt.

Afgaande op de reacties van de deelnemers was de opzet van de cursus, een schot in de roos. Vooral het feit dat je les krijgt van professionals, die alles vanuit de praktijk benaderen, zorgt ervoor dat er veel geleerd is. De deelnemers zeggen nu veel meer zelfverzekerd te kunnen optreden wanneer er iets misgaat tijdens een wandeling of beklimming. "Dat je in Nederland EHBO getraind hebt betekent niet dat je ook op ongelukken bent voorbereid in de bergen. Door de aanpak van de noodverpleegkundigen en reddingspecialisten is deze training sterk praktisch gericht, wordt er een minimum aan theorie behandeld, en ligt de nadruk op het oefenen van praktische vaardigheden. De cursus bij Air Zermatt helpt je als bergsporter om ook buiten het leslokaal succesvol te zijn", aldus cursist Bas de Nooijer.

Op ehbbo.nl staat meer informatie over de cursus!
En vergeet niet de fotoserie met 28 foto's.