AD+/D-
Biancograat Piz Bernina

Tekst: Bob de Kort en Menno Boermans
Fotografie: Menno Boermans (verscheen eerder in Limits)

Het laatste stukje naar de hut zetten we nog even flink aan zodat zweetdruppels van m'n neus in het droge stof vallen. We zijn al een paar weken in de Alpen en beschikken over een bereconditie. We hebben ons in het dal laten vertellen dat de 'langste sneeuwgraat van de Alpen' nu één grote firn- en ijsgraat is geworden. Voor de zekerheid dus maar een paar ijsboren extra mee. Bij de net vernieuwde Chamanna da Tschierva is het gezellig druk. Op een enkeling na komt iedereen hier om via de Biancograat de Piz Bernina te beklimmen. We hebben ons eigen eten en brandertje meegenomen omdat de prijzen touristisch -of gewoon Zwitsers- hoog zijn. Al snel ruikt het hele terras naar onze overheerlijke spaghetti. Jaloers kijken de andere gasten toe als we daarbij ook nog een biertje opentrekken en onszelf verse salade van rucola, tomaat en pesto serveren. Als het terras rond etenstijd leegloopt gaan wij nog even de route voor morgen verkennen. Na vijf minuten houden we het voor gezien; de verleiding van een schitterende, heldere waterval kunnen we niet weerstaan. Het werd zowiezo tijd om ons weer eens grondig te wassen...

De volgende morgen staan we voor de drukte (het zal een uur of drie zijn) op. Nog snel werk ik een reep naar binnen voordat we aan de tramp beginnen. In het donker zoeken onze hoofdlampjes de weg door een labyrint van rots en puinsteen. We maken over de gletsjer flink vaart doordat deze aper en dus makkelijk begaanbaar is. Aan het eind van de gletsjer zoeken we naar de nieuw aangelegde klettersteig waar de Hüttewirt ons over had verteld: 'Ganz einfach zu finden'.

Ja, ja... In het donker zien we helemaal niets dat lijkt op een klettersteig en we besluiten dan maar via een redelijk ogend firnwandje rechts langs de rots te gaan. Als we na een half uurtje beneden ons kijken zie we een lange sliert aan lichtjes bij de hut vertrekken. Rechts van ons horen we verschillende rotsblokken naar beneden suizen. Dat is ook niet gek want het is ongelooflijk warm. Later zouden we horen dat in deze periode in de hele Alpen beroemde en minder beroemde bergen gedeeltelijk zijn ingestort door ongekende hitte. Een week na onze tocht zou de Biancograat zelfs een 'negatief reisadvies' krijgen van het gidsenbureau in Pontresina.

Als het ijs overgaat in rots klauteren we met handen en voeten verder en tot onze verbazing staan we twee minuten later al op de col. Een uur eerder dan verwacht! Het begint langzaam aan licht te worden en we gaan aan touw om de rotsgraat veilig uit te kunnen zekeren. Het duurt niet lang voor er wolken uit het dal opdoemen. We hebben hierdoor geen uitzicht en merken niets van de geëxponeerdheid van deze graat, die inmiddels is overgegaan in harde firn. We schieten lekker op en hebben totaal geen last van de hoogte, terwijl we de vierduizend meter naderen. Het is leuk om deze zomer toch ook een sneeuw- en ijstour te maken. De twee maanden die we dit keer doorbrachten in de bergen werden gedomineerd door rots. Alle routes met sneeuw die op ons lijstje stonden waren niet mogelijk, of in iedere geval af te raden, door de slechte condities.

Halverwege steilt de route op. Door de wolkenflarden heen hoor ik Menno nog net roepen dat hij een relais heeft gemaakt. Ik zie hem slechts als een schim. Mysterieus. Zou dit de 'ladder naar de hemel' zijn, zoals de Biancograat ook wel eens genoemd wordt? Ik pak mijn bijltje van m'n rugzak en volg het touw. Dit is de enige passage die we uitzekeren. De rest is prima te doen zonder touw. Het is betoverend om op deze graat te lopen helemaal omhuld door de nevel: onze kleine wereld. We kijken om ons heen en zien dat onze schaduw op de wolken wordt geprojecteerd. Een Brocken Spectre! We gaan, mede door de aanwezigheid van het prachtige fenomeen, helemaal op in de omgeving en voor we het weten hebben we de hele Biancograat afgelegd. We zijn op Piz Bianco en volgen vanaf hier een rotsgraat naar de Piz Bernina. Boven aangekomen genieten we van lekkere dingetjes en schudden de hand met de eerste mensen die via de Italiaanse kant omhoog komen; onze afdaalroute.

Tijdens de klim naar beneden over de Spallagraat hebben we niet veel water meer en een blik naar de overkant van het dal, waar het Diavolezza liftstation duidelijk te zien is, leert ons dat we er nog lang niet zijn. Gelukkig ligt de Rifugio Marco e Rosa net onderaan de graat en Menno gaat daar water halen. Als hij eindelijk binnen is na het uitdoen van stijgijzers en schoenen vraagt hij de waard vriendelijk om een beetje water. Voor het (smelt)water moet echter fors betaald worden. Menno verwijt de man Italiaan te zijn, aan de Zwitsere kant van de berg wordt immers helemaal niet moelijk gedaan om een beetje water. Dan maar scheldend en tierend op weg zonder vocht. Na een tijdje zijn we het akkevietje al lang en breed vergeten en genieten nu van de inmiddels doorgebroken zon en de uitgestrekte gletsjerpartijen. Ons eindpunt komt steeds dichterbij: de gondel die ons weer naar het dal zal brengen. We lopen richting de Piz Palü, maar buigen af naar het Noorden. Met wat klauterwerk dalen we over de Fortezzagraat af. Onderweg gaan we nog even zitten en genieten van de onbeperkte hoeveelheid -gratis- smeltwater die de gletsjer ons biedt. We zijn weer in Zwitserland.

Als we die avond met een glas rosé voor onze camper zitten overzien we een groot deel van de route. Vanochtend vroeg staken we daar rechts in het donker onze hoofdjes boven het colletje uit en keken we in de diepte van de oostkant van de Bernina. Daarna beklommen we de graat schuin naar links en in een recordtijd stonden we boven op de twee topjes. De afdaling ging naar de gletsjer links, en daarna de ellenlange tippel naar de lift. De laatste zonnestralen vallen op de Biancograat. Het lijkt alweer een eeuwigheid geleden.

Info:
De Piz Bernina is 4048 meter hoog, ligt in het Engadin en is de enige vierduizender van de Oostalpen. De Biancograat (ook wel Rast d'Alva genoemd) is de noordgraat van de berg die begint in de col Fuorcla Prievlussa (3430 m). Startpunt is de Chamanna da Tschierva (2583), een hut van de Zwitserse Alpenclub, die te bereiken is vanuit het bergsportdorp Pontresina (1805 m). Deze wandeling duurt ongeveer vier uur. Voor de beklimming van de Biancograat staat een tijd van 5 tot 7 uur aangegeven. De route is gewaardeerd met AD+/D-, maximaal 45 graden.

Allereerst kom je op de Piz Bianco (ook wel bekend als Piz Alv) uit. Vanaf daar daal je een klein stukje af, daarna klim je weer omhoog. Deze rotspassage is, vooral bij slechte condities, niet geheel ongevaarlijk. Afdalen kan over dezelfde route, maar beter is het naar beneden te gaan over de Spallagraat. Deze is PD gewaardeerd en er staat 1,5 tot 2 uur voor. Het hoogteverschil is 450 meter. Daarna volgt een traverse over het zogenaamde Bellavistaterrasse, richting de Piz Palü. Om bij het liftstation van Diavolezza te komen, buig je naar het Noorden af, zodat je via de Fortezzagraat (AD) afdaalt naar de lager gelegen gletsjer (Vadret Pers). Daarna volgt een lange oversteek over een apere gletsjer. Een enorme hoeveelheid kleine en grote spleten versperren de weg. Er moet een aantal keer gesprongen worden, en het is bijzonder knap als het je lukt om in één rechte lijn aan de overkant te komen. Vanaf de gletsjer brengt een laatste korte klim door blokkenterrein je omhoog naar Diavolezza. Voor de totale overschreiding (van Tschierva-hut tot Diavolezza) moet 11 uur gerekend worden.

Eerste keer:
De Biancograat werd voor het eerst betreden op 12 augustus 1876 door Henry Cordier, Thomas Middlemore, Johann Jaun en Casper Mauer. Zij werden echter zo afgeschrokken door de laatste rotspassage naar de top, dat zij op de Piz Bianco omkeerden. Twee jaar later werd de hoofdtop wel bereikt door Paul Gussfeldt, Hans Grass en Johann Gross. Dan nog een leuk weetje: Hermann Buhl had in 1950 slechts 15 minuten nodig om rennend de Biancograat af te dalen.

Kaart:
Landeskarte der Schweiz. 1:25000. Blatt 1277 Piz Bernina.

Gidsjes:
Berninagruppe, Gebietsfuhrer van Walther und Günther Flaig.
    Uitgave: Rudolf Rother. Er is eind 2003 een nieuw druk uitgegeven.

Boek:
Viertauzender der Alpen van Helmut Dumler en Willi P. Burkhardt.
    Een prachtig fotoboek uitgegeven door Bergverlag Rother.