Nachtelijke beklimming van de Mont Blanc

Tekst: Arnaud Temme
Foto's: Arnaud Temme en Paul Dujardin
Zomer 2003

"Arnaud?". "Ja?". "Het is tijd". "Eindelijk".

Eindelijk is het tien uur 's avonds. Na een korte tocht in de ochtend zijn we al uren aan het 'rusten' in de felle zon naast ons tentje op de Col du Midi. Sinds enkele uren doe ik dat rusten in mijn bivakzakje en mijn te koude slaapzak op het vervelend ongelijke sneeuw- en ijsoppervlak waardoor ik steeds van het gescheurde matje afglij. We willen de Mont Blanc beklimmen om vanaf de top de zon te zien opkomen en dat betekent idioot vroeg - of liever laat - opstaan. De geplande route loopt dicht langs de toppen van de Mont Blanc du Tacul en de Mont Maudit en komt vanuit het noorden op de top van de Mont Blanc zelf. De totale stijging bedraagt zo'n 1500 meter, gemeten vanaf het beginpunt op Col du Midi.

Ik heb de zon een uurtje geleden zien ondergaan en terwijl ik mijn bemutste hoofd buiten de bivakzak steek, is het tot mijn verrassing al weer licht: het is volle maan! Wat een geluk voor onze nachtelijke tocht naar de Mont Blanc en wat een prachtig uitzicht geeft het me nu! Gran Paradiso, Matterhorn, Monte Rosa en de bergen naast ons zijn goed zichtbaar in de heldere avondlucht. Een halo om de maan geeft wel aan dat er hoog in de atmosfeer nog vocht is.

Snel bevrijd ik me uit de beklemmende omhelzing van de bivakzak en kleed me warm aan. Na een paar extreem warme dagen is de nacht toch wel even wennen. Om het nog erger te maken wordt het vanaf nu totdat de zon weer opkomt alleen nog maar kouder. Het duurt maar een kwartier voordat we klaar zijn voor vertrek; alle uitrusting was al ingepakt en we hebben een paar uur geleden nog flink gegeten.

Het eerste stuk van de route voert ons over de vlakke Col du Midi tot onderaan de steile gletsjer naar de Mont Blanc du Tacul. De tentjes van de andere klimmers zijn om ons heen zichtbaar, een half-legale klimmersgemeenschap van wisselende samenstelling die wordt aangetrokken door de prachtige mogelijkheden en uitzichten in dit gebied. In het westen zien we nog even een laatste illusie van zonlicht voordat we echt de nacht ingaan.

Het uitgetrapte spoor naar de Epaule du Mt Blanc de Tacul voert ons nu steil omhoog, de schaduw van het maanlicht in. Het loopgraaf-effect is ontstaan doordat deze route steeds populairder wordt als alternatieve normaalroute naar de Mont Blanc. De eerste moeilijkheden worden snel genomen, de twijfelachtige spleetovergangen zijn alweer iets harder dan vanmiddag, toen de laatste mensen van vandaag afdaalden. We vragen ons wel af hoe we hier morgenmiddag weer over terug moeten.

Na een uurtje of anderhalf komen we bovenaan de gletsjer op de Epaule aan. De maan schijnt zo fel dat de hoofdlampjes weer even uit kunnen. Het is inmiddels vrijwel middernacht en de sfeer is werkelijk bijzonder; de maan, de sterren, de prachtige bergen van dit massief en mijn langzaam van slaap prikkende ogen maken dit een onvergetelijke ervaring. Nu we warmgelopen zijn is het niet echt koud meer en de wind is niet al te hard.

Voor ons ligt de volgende hindernis: de noordwand van de Mont Maudit. Na een korte afdaling stijgen we een paar honderd meter over deze wand naar de Col du Mt Maudit. Vanaf daar moeten we de voor de eerste keer tijdens deze tocht de Mont Blanc kunnen zien liggen. De laatste vijftig hoogtemeters naar de pas zijn erg steil en beginnen met tien meter hard en vrijwel verticaal ijs boven de randspleet. Paul duikt er met één pickel in en heeft in no time het ergste gehad, afgezekerd met ijsboren. De resterende twintig meter zijn nog aardig lastig zonder zekering, maar dan is toch de standplaats bereikt: "Stand!". De volgende lengte is beduidend makkelijker en brengt me precies tot op de pas. Met een karabinerknikzekering zeker ik Paul omhoog en om twee uur 's ochtends hebben we het moeilijkste stuk gehad.

Daar ligt hij dan: de Mont Blanc. Het laatste obstakel is de Mur de la Côte; een vrij steile helling die toegang biedt tot de bovenste 300 hoogtemeter. Met het zeer goede spoor moet ook dat wel lukken. Voor we daarheen afdalen werpen we nog even een blik terug naar de Mont Blanc du Tacul: nog geen lichtjes te zien van de vele gegidste touwgroepen die inmiddels ook de jacht op de hoogste berg van de Alpen geopend moeten hebben.

Inmiddels neemt de vermoeidheid bij ons beiden toe; even evalueren we onze toestand. We liggen nu een uurtje of anderhalf voor op ons zonsopkomst-op-de-top-schema. Even moet ik terugdenken aan de Huayna Potosi (6088m) in Bolivia, die ik nu iets meer dan een maand geleden probeerde te beklimmen. Daar waren we tijdens een nachtelijke klim omgedraaid omdat het tempo te laag lag. Dan hoeven we nu toch niet te klagen! Bovendien kunnen we onze ogen nog wel openhouden en weten we uit ervaring dat zodra het licht weer begint te schijnen, de vermoeidheid weer afneemt.

Zoals verwacht levert de Mur de la Côte geen problemen op. Daarboven gaan we verder in de laagst mogelijke versnelling omdat we graag tijd willen verliezen ten opzichte van ons schema. We kunnen letterlijk niet langzamer zonder het evenwicht te verliezen. Het tempo wordt aangegeven door de geest; hart en longen worden niet tot het uiterste gedreven.

Ondanks alle inspanningen komen we om vier uur 's ochtends, anderhalf uur voordat de zon opkomt, op de top van de Mont Blanc aan. Nou ja, top, het is een vrijwel horizontaal graatje van zo'n honderd meter breed. Voor de zekerheid lopen we even heen en weer. De lichtjes van Chamonix zijn goed te zien, bijna 4000 meter lager dan wij op dit moment. We wijzen elkaar op bekende punten en filosoferen over het enorme verschil tussen deze twee plaatsen. Even discussieren we nog over de mogelijkheid om op de top te wachten tot de zon opkomt, maar verwerpen het idee vanwege de kou en de slaap die ons zou overmannen. In slaap vallen op de top van de Mont Blanc, wat een grap! Nee, dan maar weer aan de afdaling.

Voordat we weggaan zien we net de lichtjes over de Gouter-route, de meest bekende en makkelijke variant, omhoog komen. Minimaal dertig mensen komen er van die kant omhoog. Ook op onze route zijn er enkele lichtjes te zien, die net de Col du Mt Maudit bereikt hebben. Snel dalen we af. De eerste mensen die we tegenkomen kunnen hun verbazing over onze ontmoeting niet verbergen. Hoe kun je nou op zo'n tijdstip al van de Mont Blanc afkomen?

Op de Col du Mont Maudit, het moeilijkste stuk van de heenweg, zijn een paar blikken in de noordwand van de Maudit voldoende voor de beslissing: we gaan niet hier door de chaos van touwgroepen en scheldende gidsen omlaag. In plaats daarvan gaan we over de noordwestgraat van de Maudit naar de top en dan weer over de noordoostgraat omlaag. Dit levert nog wat lekker klimmen op, een keer abseilen en afklimmen van steil ijs. Prachtige ambiance, omdat nu ook de zon opkomt en we de omgeving dus steeds beter kunnen zien. Onze route van eergisteren, de Rochefort-graat naar de Aiguille de Rochefort, ziet er prachtig uit vanaf hier.

Aangekomen voor de Mont Blanc du Tacul besluiten we om dan maar het rijtje vol te maken: ook deze berg moet er aan geloven. De vermoeidheid is door het opkomen van de zon inderdaad grotendeels verdwenen, dus waarom niet het toetje ook nog meenemen? Vanaf de top hebben we weer een magnifiek uitzicht over een groot deel van de Alpen. Jammer dat zelfs zoiets uiteindelijk saai wordt. Het laatste stukje afdaling blijkt een stuk moeilijker dan gisteravond. De sneeuw is behoorlijk zachter, de zon brandt onbarmhartig op ons neer en de spletenovergangen zijn bepaald twijfelachtig. De mensen die nu omhoogkomen voor de beklimming van de Mont Blanc du Tacul zijn niet te benijden, wij zijn blij dat we naar beneden gaan. Een paar spleten zekeren we af, maar dan zijn we toch door het moeilijke stuk heen. Een half uurtje nog over de vlakke Col Maudit en dan zijn we weer thuis. We zijn 13 uur op weg geweest.

Uiteindelijk ruimen we 's middags nog onze spullen op en lopen we met loodzware rugzakken naar de lift toe, zodat we de finale van het WK sportklimmen in het centrum van Chamonix kunnen zien. Wat kan die Belgische goed klimmen (normaal | groot) zeg!