Ortler-Noordwand

Tekst en foto's: Stijn Willems (© ESAC, december 2000)

Jawohl, dit zou onze eerste èchte noordwand worden. In de zomer van 1999 'moest' het er van komen. De Ortler is een berg van 3905 meter hoog, en het kan er hard waaien, onweren, sneeuwen, of gewoon mooi weer zijn. Na via een tussenstop in de Bernina van de Ötztaler Alpen naar de Ortler te zijn gelift komt bij mij het plan bovendrijven om deze tocht aan m'n klimmaatje Peter voor te leggen.

Over deze wand, de Ertlweg in het bijzonder, had ik al eerder wat in de Bergvriend gelezen en nu was er ook een Ortler-special in het Duitstalige blad Berge. Dit blad kwam mij in Italië onder de ogen. Na deze artikelen meermalen doorgespit te hebben en de foto's goed opgenomen te hebben besloten we om de wand te beklimmen. Daar we verder nog geen enkele documentatie over de Ortler hadden, kochten we nog snel even een kaart van 1:25.000. Omdat de Ertlweg hoofdzakelijk, zo niet uitsluitend, uit sneeuw en ijs bestaat van 35° tot 70° was dit onze lievelingsondergrond. Op de foto's waren echter wel diverse rotspartijen te zien die zich deels boven of naast de route bevonden. Aangezien zo'n ijscouloir perfect geschikt is om stenen door naar beneden te sluizen moesten we voor de zon genoeg kracht had bereikt voorbij de rotsen zijn om niet doorzeefd te worden met stenen. De hoogte van de route bedraagt 1,4 kilometer, maar doordat de wand niet overal even steil is leggen we meer meters af.

Geacclimatiseerd waren we al door het maken van eerdere tochten in andere gebieden die zomer. Na aangekomen te zijn in de Ortler vertrekken we een dag later richting Sulden richting de Tabarettehut (2.500 meter). Deze ligt op slechts een paar uurtjes lopen van het dal. Het lopen gaat vandaag niet optimaal, waarschijnlijk ligt dit aan het gegeten voedsel vlak voor de wandeling. Onder de noordwand, tevens op een half uurtje van de hut, liggen op enkele meters van het pad twee gedenkstenen met diverse metalen plaatjes van minder fortuinlijke klimmers. Dit geeft je te denken als je die wand van plan bent. Bij de huttenwaardin informeren we over de condities van 'onze' route, het weer en laten we weten wat we van plan zijn. Met achterlating van onze namen en adressen spreken we af dat wij naar de hut zullen bellen als we weer veilig uit de wand zijn, zodat zij weet dat er geen reddingsoperatie opgestart hoeft te worden. We gaan vroeg slapen, om 21:30, daar we ook weer vroeg op zullen staan om de steenslag voor te zijn.

Het is vakantie, je hoeft niet te werken en ....... om 02:00 uur gaat de wekker. Zoals afgesproken staat er een thermoskan heet water klaar waar wij heerlijke thee van maken. Om 03:00 vertrekken we en lopen we licht dalend, reeds met gordel aan, over een gruishelling richting de voet van de wand. Hier doen we een slopend uur over, bij elke stap die je zet glijdt het gruis, en dus je voet, enkele decimeters naar beneden. Onderaan de wand lopen we met een ijsbijl in de hand over de lawinesporen omhoog richting het eigenlijke couloir. De stijgijzers worden ondergebonden en we pakken een tweede ijsbijl erbij. We gaan nog steeds zonder touw, want zekeren kost veel tijd en die hebben we niet omdat straks de zon op komt. Na een paar uur klimmen komt de zon op, wat gelijk resulteerd in een aantal stenen die van honderden meters hoger fluitend naar beneden komen suizen.

Nadat we ruim de helft van de wand, zijnde 800 meter, gesoleerd hadden word het ijs dermate hard en steil dat we besluiten om in te binden en te gaan zekeren. Ook bannen we hiermee het risico uit dat als je door een steen wordt geraakt je naar beneden valt. De snelheid zal hierdoor helaas wel dalen wat de duur in de gevarenzone verhoogt. Na twee touwlengtes klimt Peter weer voor en na het plaatsen van enkele tussenzekeringen probeert hij stand te maken. Helaas is er op dat moment slecht ijs, waardoor er meer dan de gebruikelijke 2 ijsboren ingedraaid dienen te worden. Dit kost extra tijd. Tijd die we niet meer hebben. Intussen doet de zon haar werk op volle kracht en vliegen de stenen mij, als zekeraar, in die tijd letterlijk om de oren. Dit was echter de naar onze inzichten best haalbare en snelste route om boven te komen. Gelukkig klimmen we maar 3 touwlengtes in dit bombardement.

Met name de huidige steenslag en ijssteilte bepalen het verder routeverloop in de wand. Hierdoor worden we gedwongen van de Ertlweg af te wijken. De wand wordt in het bovendeel minder steil en de steenslag is gelukkig weg. We zijn onder de rotsen vandaan. Na nog enkele touwlengtes gaan we doodop, we zijn inmiddels 12 uur aan het klimmen, het laatste stuk weer solerend naar de top van de wand. Uit de wand gaan we, in verband met dreigend onweer wat in de verte te zien is, direct over de gletsjer, met een pauze in een bivak, en via een rotsgraat naar de Payerhut. Hier komen we totaal kapot om 21:00 uur aan. We bellen als eerste de Tabarethut op om door te geven dat we heelhuids zijn aangekomen en dat er dus geen reddingsactie hoeft te worden opgezet.

Nu kunnen we onze gordels uitdoen en wat eten en drinken, dit alles in het tempo van een hoogbejaard persoon. Na ons geld geteld te hebben komen we tot de conclusie dat we net genoeg bij ons hebben om de overnachting te betalen en enkele liters heet water te bestellen. De avondeten bestaat uit droog brood van twee dagen oud en 2 liter thee met suiker. Hadden we maar diepvriesspinazie; die hadden we graag in bevroren toestand afgeknabbeld. De liters die daar op volgden werden als warm suikerwater tot ons genomen. Ander klimmers vragenons onder dit alles ons het hemd van het lijf omdat zij ons al de hele middag en vooravond vol bewondering hebben gevolgd. Deze groep Nederlanders, van een NKBV zomerkamp in Trafoi, had die dag via de normaalweg de top bereikt en wilde wel eens weten wie er in en hoe je in zo'n steile wand klimt. Ook was er nog een Oostenrijkse gids waar we nog even mee hebben gepraat. Hij gaf ons enkele waardevolle tips waardoor je efficiënter en sneller (snelheid=veiligheid) kan klimmen. Later hebben wij de aanbevolen methoden uitgeprobeerd en sindsdien klimmen we daadwerkelijk in dergelijke ijsroutes sneller.

Het ontbijt de volgende morgen, na een lange nacht bijslapen, bestaat wederom uit droog brood van inmiddels drie dagen oud, en warm suikerwater. Na het ontbijt lopen we, in gedachten nog aan het klimmen, in een kleine 2,5 uur af naar Trafoi, alwaar we met de bus verder naar beneden gaan. Later krijgen we nog een lift van dezelfde gids die we boven in de hut al hadden gesproken.

Na deze wand zijn we tot de conclusie gekomen dat we te weinig conditie hadden en er aan onze techniek nog te schaven viel. Zo waren we te traag met zekeren, wat ons drie touwlengtes stenen heeft gekost en kwamen we doodmoe uit de wand. Teven zijn wij tot de conclusie gekomen dat we meer van zulke touren willen en zullen gaan maken.

Een week later zou ik dezelfde wand gaan klimmen met een andere touwgenoot. Door weer een hele week zon hartje zomer was de wandvoet ruimschoots voorzien van verse ijs- en steenslagsporen. Onder een heerlijke kaasfondue tussen de konijnen, met uitzicht op de volledige noordwand, besloten Bram en ik om de normaalweg te doen de volgende dag. Die wand blijft nog wel even staan....